Vùng ngực trái là nơi tọa lạc của trái tim – cơ quan quan trọng duy trì sự sống, chính vì vậy triệu chứng đau ngực bên trái thường khiến bất kỳ ai gặp phải đều rơi vào trạng thái hoang mang, lo sợ. Nhiều người ngay lập tức nghĩ đến một cơn đột quỵ hay nhồi máu cơ tim nguy hiểm. Tuy nhiên, trên thực tế, lồng ngực trái còn chứa hệ thống cơ, sụn sườn, màng phổi và các dây thần kinh phức tạp.

Hãy cùng góc hỏi đáp của chúng tôi bình tĩnh bóc tách vấn đề qua góc nhìn y khoa để điểm mặt 6 thủ phạm phổ biến nhất đứng sau hiện tượng này.

Đau ngực trái là biểu hiện của những loại bệnh nào?

1. Nhồi máu cơ tim hoặc thiếu máu cơ tim cấp tính

Đây chính là nguyên nhân nguy hiểm và cần được ưu tiên hàng đầu khi cấp cứu y tế. Khi các động mạch vành (mạch máu nuôi tim) bị xơ vữa hoặc có cục máu đông làm tắc nghẽn, dòng máu nuôi cơ tim sẽ bị gián đoạn, dẫn đến hoại tử tế bào cơ tim.

Cơn đau ngực bên trái do nhồi máu cơ tim thường có tính chất rất đặc trưng:

• Cảm giác đau thắt nghẹt, đè nén nặng nề giống như có vật nặng hàng chục cân đè lên ngực.

• Cơn đau có xu hướng lan rộng lên hướng cằm, vai trái, dọc theo cánh tay trái xuống tận ngón tay.

• Thường đi kèm với các triệu chứng toàn thân như vã mồ hôi lạnh, khó thở, chóng mặt, buồn nôn hoặc cảm giác lo sợ cái chết cận kề

• Cảnh báo khẩn cấp: Nếu cơn đau thắt kéo dài liên tục trên 5 phút và không có dấu hiệu thuyên giảm ngay cả khi bạn đã nghỉ ngơi hoàn toàn, hãy gọi cấp cứu hoặc nhờ người thân đưa đến bệnh viện ngay lập tức. Mỗi phút trôi qua đều quyết định sự sống còn của cơ tim.

2. Trào ngược dạ dày thực quản (GERD)

Ít ai ngờ rằng một căn bệnh thuộc đường tiêu hóa lại là nguyên nhân hàng đầu gây ra tình trạng đau ngực bên trái kèm cảm giác nóng rát ở vùng xương ức. Khi dịch vị acid từ dạ dày trào ngược lên thực quản, lớp niêm mạc thực quản vốn mỏng manh sẽ bị kích ứng, bỏng rát và co thắt, mô phỏng lại gần như chính xác vị trí của một cơn đau tim.

Để phân biệt với bệnh tim, cơn đau do trào ngược thường:

• Xuất hiện rõ rệt nhất sau khi ăn no, khi bạn nằm xuống hoặc cúi người về phía trước.

• Đi kèm với các triệu chứng điển hình của đường tiêu hóa như ợ chua, ợ hơi, đắng miệng, nuốt vướng hoặc ho khan kéo dài về đêm.

• Cơn đau có thể dịu đi nhanh chóng sau khi bạn uống một ngụm nước ấm hoặc sử dụng các loại thuốc kháng acid dạ dày.

3. Viêm sụn sườn 

Nếu bạn cảm thấy lồng ngực mình đau nhói nhưng khi dùng tay ấn vào các khớp nối giữa xương sườn và xương ức lại thấy đau chói lên, khả năng cao bạn đang bị viêm sụn sườn. Đây là tình trạng viêm lành tính của các sụn nối xương sườn với xương ức.

Cơn đau ngực bên trái do viêm sụn sườn thường mang tính chất cơ học:

• Đau nhói, đau sắc nét như dao đâm tại một điểm cố định ở ngực trái.

• Cơn đau tăng lên rất rõ khi bạn hít thở sâu, khi ho, hắt hơi hoặc khi thay đổi tư thế xoay vặn mình.

• Ngược lại, khi bạn nằm yên một tư thế hoặc thở nông, cảm giác đau sẽ giảm đi đáng kể. Bệnh lý này tuy gây đau đớn dữ dội nhưng không đe dọa đến tính mạng và có thể tự khỏi sau khi dùng thuốc kháng viêm, nghỉ ngơi hợp lý.

4. Viêm màng ngoài tim 

Màng ngoài tim là một túi chứa dịch mỏng bao bọc xung quanh để bảo vệ và giảm ma sát cho tim khi co bóp. Khi lớp màng này bị vi khuẩn, virus tấn công hoặc do các bệnh lý tự miễn gây viêm, hai lớp màng sẽ cọ xát vào nhau tạo ra những cơn đau ngực sắc nét.

Tổn thương này thường gây đau nhói ở vùng ngực bên trái hoặc phía sau xương ức. Điểm đặc biệt giúp bác sĩ nhận diện bệnh lý này là cơn đau sẽ trở nên tồi tệ hơn khi bạn nằm ngửa hoặc khi hít vào sâu. Ngược lại, nếu bạn ngồi dậy và hơi cúi người về phía trước, áp lực lên màng ngoài tim giảm xuống, cảm giác đau sẽ dịu đi rất nhiều. Người bệnh cũng có thể bị sốt nhẹ, ho khan và mệt mỏi toàn thân.

5. Bệnh lý về phổi và màng phổi

Phổi trái nằm ngay dưới lồng ngực trái, do đó bất kỳ tổn thương nào ở nhu mô phổi hoặc màng phổi đều có thể phản ánh bằng các cơn đau ngực bên trái. Hai bệnh lý thường gặp nhất là viêm màng phổi (do nhiễm trùng) và tràn khí màng phổi (khí lọt vào khoang màng phổi làm xẹp phổi).

Khi màng phổi bị tổn thương, cơn đau sẽ nhói lên theo từng nhịp thở của bạn. Mỗi khi hít vào, lồng ngực giãn nở làm kéo căng vùng màng phổi bị viêm, gây ra cơn đau buốt. Đi kèm với đó, người bệnh sẽ luôn cảm thấy hụt hơi, khó thở, ho có đờm hoặc sốt cao nếu do nguyên nhân nhiễm trùng. Đây là nhóm bệnh lý cần được chụp X-quang hoặc CT-mô ngực để chẩn đoán chính xác.

6. Rối loạn lo âu và cơn hoảng sợ kịch phát 

Trong xã hội hiện đại với áp lực công việc và cuộc sống đè nặng, không hiếm trường hợp bệnh nhân nhập viện cấp cứu vì hiện tượng đau ngực bên trái nhưng khi làm tất cả các xét nghiệm từ điện tâm đồ, siêu âm tim đến xét nghiệm máu đều cho kết quả hoàn toàn khỏe mạnh. Lúc này, thủ phạm chính là tâm lý.

Một cơn hoảng sợ kịch phát có thể kích hoạt hệ thần kinh giao cảm phóng thích ồ ạt adrenaline, gây ra các triệu chứng:

• Đau thắt ngực kèm cảm giác nghẹt thở, như có ai đó bóp nghẹt cổ họng.

• Tim đập nhanh liên hồi (đánh trống ngực), chân tay run rẩy, tê bì đầu ngón tay và vã mồ hôi.

• Cơn đau thường bùng phát đột ngột khi bạn gặp căng thẳng cực độ và kéo dài trong khoảng 10 đến 30 phút rồi tự biến mất khi tinh thần ổn định trở lại.

Làm gì khi xuất hiện cơn đau ngực?

Việc tự chẩn đoán tại nhà luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro vì ranh giới giữa một cơn đau cơ lành tính và một cơn đau tim chết người đôi khi rất mong manh. Khi bạn tìm kiếm trên các chuyên mục hỏi đáp kiến thức y khoa, các chuyên gia luôn đưa ra lời khuyên cốt lõi: Hãy lắng nghe các dấu hiệu đi kèm của cơ thể.

Nếu cơn đau ngực xuất hiện đột ngột ở người có tiền sử tăng huyết áp, tiểu đường, hút thuốc lá hoặc người cao tuổi, tuyệt đối không được chủ quan nằm theo dõi. Đồng thời, cập nhật các tin tức mới nhất về hướng dẫn xử trí cấp cứu ban đầu của Hội Tim mạch, việc giữ cho bệnh nhân ngồi yên vị trí thông thoáng, nới lỏng khuy áo và gọi y tế hỗ trợ trong “giờ vàng” (đầu tiên từ khi phát bệnh) là yếu tố quyết định để giảm thiểu biến chứng suy tim hoặc tử vong sau này.

Trong lúc chờ đợi lực lượng y tế, người bệnh cần tuyệt đối tránh việc tự ý đi lại, vận động mạnh hay cố chịu đựng để tự lái xe đến viện. Một sai lầm nguy hiểm khác mà nhiều người thường mắc phải là tự ý nhai nuốt các loại thuốc giảm đau generic hoặc thuốc tim mạch có sẵn trong nhà; điều này có thể làm lu mờ triệu chứng thực tế hoặc gây hạ huyết áp đột ngột cực kỳ nguy hiểm. Nếu đang ở một mình, bạn hãy cố gắng mở sẵn cửa chính, ngồi tựa lưng vào ghế hoặc tường ở tư thế nửa nằm nửa ngồi và gọi ngay cho người thân gần nhất. Việc bình tĩnh và xử trí đúng cách trong vài phút ngắn ngủi này chính là ranh giới quyết định để bảo vệ tính mạng của chính bạn

Lời kết

Khi cơ thể phát tín hiệu đau ngực bên trái, đó không chỉ là một triệu chứng vật lý thông thường mà là một lời cảnh báo nghiêm túc yêu cầu bạn phải rà soát lại lối sống và sức khỏe của bản thân. Hãy duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ, kiểm soát tốt chỉ số huyết áp, mỡ máu và luôn lắng nghe cơ thể mình một cách khoa học để bảo vệ “nhà máy năng lượng” của chính mình luôn khỏe mạnh nhé.